Kâr Marjı Hesaplama, maliyetinizi ve hedeflediğiniz oranı kullanarak satış fiyatınızı belirlemenize yardımcı olur. Aracı kullanırken maliyeti TL cinsinden, hedef oranı ise yüzde olarak girmeniz gerekir. Ardından hedefinizin satış fiyatı üzerinden hesaplanan kâr marjı mı, yoksa maliyet üzerinden hesaplanan kâr oranı mı olduğunu seçersiniz. Bu seçim, aynı maliyet ve hedef oran için uygulanacak hesabı değiştirir.
Satış fiyatını belirlerken yalnızca ne kadar kazanmak istediğinizi değil, bu kazancı hangi tutarla karşılaştırdığınızı da bilmeniz gerekir. Kâr marjı ile kâr oranı aynı kavram değildir. Sonuçları doğru yorumlamak için önce bu ayrımı netleştirmeniz, ardından hesaplanan satış fiyatını ve kâr tutarını birlikte değerlendirmeniz önemlidir.
Kâr Marjı Hesaplama Nasıl Yapılır?
Araçta kullanılan hesap, seçtiğiniz oran türüne bağlıdır. Kâr marjını seçtiğinizde hedef yüzde satış fiyatını esas alır. Kâr oranını seçtiğinizde ise hedef yüzde maliyeti esas alır. Bu nedenle oran alanını doldurmadan önce hedefinizin hangi temele dayandığını belirlemelisiniz.
Kâr marjıyla satış fiyatı
Satış fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100)
Bu yöntemde hedef marj yüzde biçiminden hesapta kullanılacak biçime çevrilir ve birden çıkarılır. Maliyet, elde edilen ifadeye bölünerek satış fiyatı bulunur. Böylece satış fiyatının maliyeti karşılayan kısmı ile kâr olarak kalan kısmı, hedeflediğiniz marja uygun şekilde ayrılmış olur. Burada maliyetin üzerine doğrudan hedef yüzdeyi eklemek, kâr marjı hesabıyla aynı sonucu vermez.
Kâr oranıyla satış fiyatı
Satış fiyatı = Maliyet × (1 + Oran ÷ 100)
Bu yöntemde hedef oran yüzde biçiminden hesapta kullanılacak biçime çevrilir ve bire eklenir. Ardından maliyet bu ifadeyle çarpılır. Hesap, maliyetin üzerine hedeflenen oranda kâr eklenmesini sağlar. Siz maliyete göre bir kazanç hedefliyorsanız bu seçeneği kullanmalısınız; satış fiyatının içindeki kâr payını hedefliyorsanız kâr marjını seçmelisiniz.
Örnek Hesaplama
Aracın varsayılan örneğinde maliyet 800 TL, hedef oran 20 % ve oranın türü Kâr marjı (satış fiyatı üzerinden) olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla hesaplamada maliyet üzerine kâr ekleme yöntemi değil, satış fiyatı üzerinden marj bulma yöntemi uygulanır.
- Girdileri belirleyin: Maliyet alanındaki 800 TL, satış fiyatının karşılaması gereken maliyettir. Hedef oran alanındaki 20 %, satış fiyatının kâr olarak kalması istenen payını ifade eder.
- Uygun formülü seçin: Oranın türü kâr marjı olduğu için maliyet, birden hedef marjın yüzde karşılığının çıkarıldığı ifadeye bölünür.
- Değerleri yerleştirin: Satış fiyatı = 800 ÷ (1 − 20 ÷ 100). Bu işlemin sonucu 1.000,00 TL satış fiyatıdır.
- Kâr tutarını bulun: Satış fiyatı olan 1.000,00 TL’den maliyet olan 800 TL çıkarılır. Kalan tutar 200,00 TL kârdır.
- Oranları yorumlayın: 200,00 TL kârın satış fiyatına göre payı %20, maliyete göre payı ise %25 olur.
| Sonuç | Değer |
|---|---|
| Satış fiyatı | 1.000,00 TL |
| Kâr tutarı | 200,00 TL |
| Kâr marjı (satış üzerinden) | %20 |
| Kâr oranı (maliyet üzerinden) | %25 |
Sonuçlarda görülen iki farklı yüzde, iki ayrı kâr tutarı olduğu anlamına gelmez. Kâr tutarı aynı kalır; yalnızca karşılaştırmanın yapıldığı tutar değişir. Satış fiyatını esas aldığınızda kâr marjını, maliyeti esas aldığınızda kâr oranını görürsünüz.
Satış Fiyatını Belirlerken Nerede İşe Yarar?
Bu hesaplama, maliyetini bildiğiniz bir ürün veya hizmet için hedef satış fiyatı hazırlarken kullanılabilir. Özellikle fiyat teklifinizi oluştururken, mevcut fiyatınızı gözden geçirirken ya da hedef kârlılığınıza uygun bir fiyat belirlerken başlangıç noktası sağlar. Önce maliyeti netleştirip ardından hedef oranı seçmeniz, fiyat kararınızın hangi hesaba dayandığını açıkça görmenizi sağlar.
Maliyetiniz değiştiğinde aynı hedefi korumak için satış fiyatını yeniden hesaplayabilirsiniz. Benzer şekilde, maliyet aynı kalırken hedef oranı değiştirerek fiyat üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz. Sonucu değerlendirirken aracın sizin girdiğiniz maliyet ve hedef oran üzerinden hesap yaptığını unutmayın; çıkan fiyat, bu girdilere bağlı bir sonuçtur.
Elinizde maliyet ve satış fiyatı zaten varsa kazancı incelemek için Kâr Hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Belirlediğiniz fiyat üzerinden bir indirim planlıyorsanız İndirim Hesaplama ile indirimli tutarı ayrıca değerlendirebilirsiniz. KDV ile ilgili tutarları ayrı olarak ele almak istediğinizde ise KDV Hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.
Hesap Yaparken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
- Oran türünü doğru seçin: Hedefiniz satış fiyatındaki kâr payıysa kâr marjını, maliyetin üzerine eklemek istediğiniz kazançsa kâr oranını kullanın. Yalnızca yüzde değerine bakarak seçim yapmayın.
- Maliyet girdisini kontrol edin: Aracın sonucu, maliyet alanına yazdığınız tutara dayanır. Fiyatlandırmada dikkate almak istediğiniz giderleri maliyetinizde nasıl ele aldığınızı netleştirin.
- Tutarları aynı temelde değerlendirin: Maliyet ve satış fiyatını karşılaştırırken hangi giderlerin ve vergi unsurlarının dahil olduğunu tutarlı biçimde ele alın. Araçtaki alanlar dışında bir tutarın kendiliğinden hesaba katıldığını varsaymayın.
- Fiyat değişikliğinden sonra yeniden hesaplayın: Hesaplanan fiyatı düşürdüğünüzde, maliyet değişmese bile kâr tutarı ve oranlar değişir. Hedefinizin hâlâ karşılanıp karşılanmadığını tekrar değerlendirin.
Kâr marjı formülünde bölme işleminin paydası önemlidir. Hedef marj nedeniyle payda sıfır olduğunda bu formülle satış fiyatı hesaplanamaz. Negatif satış fiyatına yol açan bir giriş de fiyatlandırma amacıyla anlamlı değildir. Bu nedenle hedef oranı yalnızca istediğiniz kazancı ifade eden bir sayı olarak değil, seçtiğiniz formülle uyumlu bir girdi olarak değerlendirmelisiniz.
Kâr Marjı ve Kâr Oranı Sonuçlarını Birlikte Okuyun
Örnekteki %20 kâr marjı ile %25 kâr oranı, aynı satışın farklı açılardan okunmasıdır. Hedefinizi satış üzerinden koyduysanız marj sonucunu kontrol etmelisiniz. Hedefinizi maliyet üzerinden koyduysanız kâr oranı sonucuna bakmalısınız. İki yüzdeyi birbirinin yerine kullanmak, satış fiyatınızı amaçladığınızdan farklı belirlemenize neden olabilir.
Son kontrolü yaparken maliyet, satış fiyatı ve kâr tutarını birlikte inceleyin. Böylece yalnızca hedef yüzdeye ulaşılıp ulaşılmadığını değil, hesaplanan fiyatın hangi tutar üzerinden oluştuğunu da görebilirsiniz.